4,57 trilyon liralık e-ticaret hacminde yapay zekayla sohbetten siparişe uzanan model kuruldu

Ticaret Bakanlığı verilerine göre 2025 yılında yüzde 52,2 büyüme göstererek yaklaşık 4,57 trilyon liraya ve dolar bazında yüzde 29 artışla 115 milyar doların üzerine tırmanan Türkiye e-ticaret sektöründe yapay zekayla alışveriş sağlayan yeni bir sistem başlatıldı.

Tüketicilerin ürünlerin kodlarını, tam adlarını veya karmaşık teknik ifadelerini hatırlamak zorunda kalmadan alışveriş yapabilmesini amaçlayan bu model, arama sürecini tamamen doğal konuşma akışına devrediyor. Müşteri neye gereksinim duyduğunu kendi cümleleriyle ifade ettiğinde yapay zeka asistanı bu anlatımı işletmenin veri tabanında yer alan doğrulanmış ürün bilgileriyle kıyaslıyor. Açıklamanın net olmadığı durumlarda rastgele eşleştirme yapmak yerine model, kullanım yeri ya da boyut gibi eksik unsurları müşteriye soruyor. Fiyatlar, stok durumları ve indirimler geçmiş diyalog hafızasından değil, e-ticaret mağazasının güncel sisteminden canlı olarak getiriliyor.

Söz konusu altyapıyı sunan Fiberport, gerçekleştirdiği ChatGPT e-ticaret entegrasyonu çalışmasının basit bir sohbet robotu şeklinde değil, doğrudan kurumsal verilerle haberleşen bir ticaret kanalı olarak ele alınması gerektiğini aktarıyor. Firma, yapay zeka kanalları üzerinden bu tür alışveriş süreçlerini işleten Türkiye’nin ilk yazılım kuruluşu olduğunu ifade ediyor.

Küresel ticaret standartları ve ödemenin mağazada tamamlanması modeli

Sistemin benimsediği ödeme kurgusu uluslararası ölçekteki gelişmelerle paralellik taşıyor. OpenAI tarafından Mart 2026’da yapılan açıklamada, ChatGPT içindeki Instant Checkout özelliğinin ilk sürümünün arzu edilen esnekliği veremediği duyurularak önceliğin ürün keşfine verildiği ve işletmelerin kendi tahsilat yapılarını kullanmasının önünün açıldığı bildirilmişti. Google da Ocak 2026 tarihinde Shopify iş birliğiyle Universal Commerce Protocol (UCP) standardını duyurmuş ve Gemini ile AI Mode üzerinden alışveriş işlemlerini ilk aşamada ABD merkezli satıcılar için hayata geçirmişti.

Fiberport ise Türkiye’deki firmalara sohbet içi ödeme koşullarını beklemek yerine ürün arama ve sepet hazırlama evrelerini yapay zekada yürüten, tahsilatı ise mevcut e-ticaret sitesinde bitiren bir yaklaşım sunuyor. Şirket bu çalışma biçimini "Ürünü beraber seçelim, kasada bildiğiniz güvenli ödeme ekranına geçelim" şeklinde özetliyor. Bu sayede kargo seçimleri, fatura girişleri, adres adımları ve sanal POS bağlantıları firmanın halihazırdaki güvenli sisteminde yürütülüyor.

İlgili ülke, satıcı hesabı ve ödeme sağlayıcısı şartları sağladığında ödemenin bir kısmının yapay zeka ara yüzünde yapılması ikinci aşama olarak değerlendiriliyor. Ancak Fiberport, bu işlemin sisteme sadece bir API anahtarı girmekle tamamlanamayacağını; provizyon alma, sipariş onayı, işlem iptali, başarısız denemeler ve iade süreçlerinin test edilmesi gerektiğini belirtiyor. Microsoft Copilot, ChatGPT, Claude, Google Gemini ve Perplexity gibi platformların bağlantı yetenekleri aynı olmadığından entegrasyon çerçevesi ülkeye, mağaza yazılımına ve ödeme aracısına göre özel olarak kurgulanıyor. Bu şirketlerin adları birer resmi ortaklık veya hazır paket olarak değil, inceleme yapılan platformlar olarak aktarılıyor.

Yapay zeka sisteminin sağladığı ticari fonksiyonlar ve yerel kurallar

Entegrasyon altyapısı üzerinden devreye alınabilen işlemler şu şekilde sıralanıyor:

• Ürün arama ve karşılaştırma. Ürün adı, kategori, marka, teknik özellik ya da kullanım amacına göre arama yapılıyor. Karşılaştırmalar yalnızca katalogda gerçekten bulunan bilgilerle hazırlanıyor, eksik veri gizlenmiyor.
• Güncel fiyat, stok ve müşteriye özel koşullar. Fiyat, para birimi, kampanya ve stok için mağaza sistemi esas alınıyor. Bayiye özel iskonto, asgari sipariş ve farklı fiyat listeleri müşterinin kimliği ve yetkisi doğrulandıktan sonra uygulanıyor.
• Sepet hazırlama. Desteklenen bağlantılarda seçilen ürün ve adetlerle sepet oluşturuluyor. "Şundan iki tane daha ekle" gibi devam istekleri aynı alışveriş bağlamında karşılanıyor.
• Sipariş, kargo ve iade talepleri. Müşteri doğrulaması ve izinler uygunsa sipariş durumu ve kargo takibi ilgili sistemin kaydıyla yanıtlanıyor. İade talebini kaydetmek ile para iadesini gerçekleştirmek ayrı yetkiler olarak tutuluyor.

Türkiye’nin yerel ticaret mevzuatları da entegrasyon kurallarına dahil ediliyor. KDV dahil veya hariç tutarlar, Türk lirası fiyatlandırmalar, taksit seçenekleri, fatura kuralları, havale indirimleri ve kargo muafiyet baremleri doğrudan mağazanın kendi kurallarına göre belirleniyor. Yapay zekaya bağımsız biçimde vade, kampanya ya da kargo teslim sözü verme hakkı tanınmıyor. Bankaların sanal POS arayüzleri, PayTR ve iyzico sözleşme şartlarına uygun biçimde ele alınıyor; hiçbir kart verisi sohbet ekranına yazdırılmıyor. Sipariş onayı tahsilat ekranının açılmasıyla değil, ödeme arayüzünden gelen doğrulanmış sunucu bildirimiyle teyit ediliyor. Müşterinin internet kopması ya da geri butonunu tıklaması durumunda mükerrer çekim yapılmasını önlemek amacıyla tekilleştirme mekanizmaları kuruluyor.

Protokol farklılıkları, altyapı uyumluluğu ve devreye alma süreci

Sunulan hizmet mevcut altyapının değiştirilmesini zorunlu tutmuyor. WooCommerce, Shopify, ikas, Ticimax, T-Soft veya firmaya özel geliştirilen yazılımların sepet yetenekleri, API limitleri ve kullanım sınırları inceleniyor. Fiberport bu marka isimlerinin hazır bir modül listesi değil, teknik analiz alanları olduğunu ifade ediyor. Siparişlerin Excel’de, stokların depoda, ürünlerin ise farklı sistemlerde kayıtlı olduğu şirketlerde öncelikle ana veri kaynağı tespit ediliyor. Şirkete göre güncel olmayan stoğu veya eski fiyatı hızlı aktaran bir yapay zeka kurgusu problemi çözmüyor; bu sebeple depo, muhasebe, kargo ve ERP sistemleri birlikte yapılandırılıyor.

Süreçte kullanılan protokoller farklı uzmanlık alanlarına hitap ediyor:

Protokol · Geliştiren · Görevi

MCP (Model Context Protocol) · Anthropic · Uygun bir yapay zeka istemcisinin ürün sorgulama ya da sepet hazırlama gibi belirli araçları çağırabilmesini sağlayan bağlantı katmanı

ACP (Agentic Commerce Protocol) · OpenAI ve Stripe · ChatGPT ticaret entegrasyonlarında katalog ve satın alma sözleşmelerini tanımlayan açık standart

UCP (Universal Commerce Protocol) · Google, Shopify ile birlikte · Sepet, kimlik bağlama ve ödeme gibi ticaret yeteneklerini ortak bir yapıda sunmaya yönelik açık standart

Sistem güvenliğinde katalog arayan araçlarla ödeme ve iade yetkisine sahip araçların erişim hakları ayrı tutuluyor. OAuth, hız sınırlamaları, oturum izolasyonu ve işlem kayıtları uygulanırken API şifreleri kullanıcı tarafına taşınmıyor. Mükerrer sipariş oluşmaması için idempotency anahtarları ve webhook kontrolü işletiliyor. Ürün açıklamasına yerleştirilen komutlar sistemsel bir yetki sağlamıyor.

Hizmet özellikle dört grup işletmeye odaklanıyor:

• Yedek parça ve teknik ürün satıcıları. "Bende şu model var, hangi parça uyar?" sorusunu ürün kimliği ve doğrulanmış uyumluluk kayıtlarıyla yanıtlamak isteyen işletmeler.
• Bayiye ve toptan satış yapan işletmeler. Müşteriye özel fiyat listeleri, asgari adet ve teklif süreçlerini yetkiyle yönetmek isteyenler. Bu senaryoda her konuşmanın kartla ödemeyle bitmesi gerekmiyor, doğrulanmış bir teklif talebi de geçerli sonuç sayılıyor.
• Geniş ürün kataloğu olan mağazalar. Müşterinin filtrelerde kaybolmadan ölçü, özellik ve kullanım amacıyla ürün bulmasını isteyenler.
• Yoğun satış sonrası soru alan işletmeler. Sipariş ve kargo sorularını doğrulanmış kayıtlarla yanıtlamak, gerektiğinde konuşmayı insan ekibe aktarmak isteyenler.

Veri tabanı düzenli olmayan mağazalarda çalışma öncelikle eksik varyant ve kimlik sorunlarının çözümüyle başlatılıyor. Hırdavat ve el aletleri alanında 2019’dan bu yana sürdürülen MakineUstası çalışması bu hazırlık sürecine örnek teşkil ediyor. İlgili projede makineler, şemalar ve yedek parçalar eşleştirilerek yapay zeka kataloğunun sağlam temeller üzerine kurulması sağlanıyor.

Uygulama süreci adım adım ilerliyor:

• Mevcut mağazanın altyapısı, kataloğu, stok kaynağı, ödeme kuruluşu, hedef ülkesi ve kullanıcı senaryosu inceleniyor.
• Eksik özellikler, varyantlar, eski fiyatlar ve ürün kimliği sorunları belirleniyor.
• Sınırlı bir ürün grubunda gerçek müşteri sorularıyla arama ve öneri doğruluğu test ediliyor.
• Sepet ve ödeme bağlantısı test ödeme ortamında doğrulanıyor, gerçek satışa geçiş ayrıca onaylanıyor.
• Yayına alınan sistem için hata izleme, katalog güncellemeleri, maliyet sınırları ve platform sürüm değişikliklerini kapsayan bakım düzeni kuruluyor.

Çalışmanın verimliliği sohbet adediyle değil, satışa dönüşüm adımlarının tamamlanmasıyla takip ediliyor. Fiberport, teknik kurulumun ürünlerin ChatGPT ya da Gemini üzerinde doğrudan önerileceği garantisini içermediğini belirtiyor. Çalışmanın maliyet ve süre detayları ise mağazanın ihtiyaçlarına göre belirleniyor.

Starline Yapay Zeka Yazılım ve Uzay Teknolojileri A.Ş. çatısı altında 26 yıllık geçmişle faaliyet gösteren Fiberport; restoran, servis, bayi ve muhasebe yazılımlarının yanı sıra sistem entegrasyonu, Linux altyapı yönetimi ve kurumsal yapay zeka ajanları geliştiriyor. Şirketin hizmet detaylarına fiberportglobal.com üzerinden ulaşılabiliyor.