İstanbul Valiliği, Topkapı Sarayı’ndaki tarihi Yalı Köşkü’nü ‘Yadigar’ projesi kapsamında 2 yılda yeniden inşa etmeyi planlıyor. Tarihi yapı, kaptanıderyaların uğurlanıp karşılandığı merkez olarak kullanılmıştı.
İstanbul Valiliği, Topkapı Sarayı’nın Sarayburnu kıyısında yer alan ve daha önce yıkılan tarihi Yalı Köşkü’nü (Cebeciler Köşkü) “Yadigar” projesi kapsamında yeniden ayağa kaldırıyor. İstanbul Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı (YİKOB) tarafından yürütülen çalışmalarla, kentin tarihi silüetine önemli bir eser daha kazandırılacak.
İstanbul Üniversitesi Türk İslam Sanatları Tarihi Dr. Öğr. Üyesi Fatih Sarımeşe, Yalı Köşkü’nün 16. yüzyılın sonlarında inşa edildiğini belirtti. Tarihi kaynaklara göre, Sultan 2. Beyazıt döneminde bölgede bulunan bir köşke Mimar Davut Ağa’nın 1591-1592 yıllarında Yalı Köşkü’nü inşa ettiği aktarıldı. Köşk, kaptanıderya ve serdarların sefere uğurlanıp muzaffer döndüklerinde karşılandığı bir merkez olarak kullanılıyordu. Hem ziyafetlerin verildiği hem de askerlerin dualarla uğurlandığı köşk, bir saray teşkilatı bünyesinde değerlendiriliyordu.
Sarımeşe, köşkün arka tarafında Bostancıbaşı’na ait bir dairenin bulunduğunu ve yapının Türk sivil mimarisinin özelliklerini taşıdığını ifade etti. Üzerinde kubbe, orta sofa ve üç eyvanlı divanhaneye sahip olan yapının, İznik çiniciliğinin zirve yaptığı dönemde inşa edildiği ve yaklaşık 6 bin çini malzeme kullanıldığı belirtildi. Geniş saçakları ve mermer revaklarıyla dikkat çeken köşkün, bazı gravürlerde çadırı andırdığı aktarıldı.
Sultan Abdülmecit döneminde hanedanın Topkapı Sarayı’ndan Dolmabahçe’ye taşınmasının ardından köşkün işlevi Sultan Abdülaziz dönemine kadar sürdü. Şimendifer hattının döşenmesiyle yapılar atıl duruma düştü. Cumhuriyet dönemi mimarlarından Sedat Hakkı Eldem’in restitüsyon çalışmaları, yeniden inşa sürecine kaynaklık ediyor.
İstanbul Valiliği YİKOB Uygulama İşleri Amiri Mimar Faruk Çelen, “Yadigar” projesinin kentteki tarihi yapıları aslına uygun olarak koruma ve geleceğe taşıma amacı güttüğünü söyledi. Halihazırda 403 restorasyon projesinin devam ettiğini, 132’sinin tamamlandığını ve 460 projenin de planlandığını belirtti. Yalı Köşkü projesinin, ilgili kurumlardan alınacak onayların ardından 2 yılda tamamlanması hedefleniyor.
Yüklenici firma çalışanı arkeolog Evren Yıldız, bölgede 2007-2017 yılları arasında yürütülen kazılarda Yalı Köşkü temel kalıntılarına ulaşıldığını belirtti. Proje onaylandıktan sonra 2025 yılı Aralık ayında yapılan kazılarda duvar temelleri, tuğla kanallar ve zemin iyileştirmesi için kullanılan ahşap atıllar gibi bulgulara rastlandığı kaydedildi.
Yorum Yap