Yumaklı: İklim Uyumu İçin Kadın Çiftçiler Güçlendirilmeli

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, kadın çiftçilerin güçlendirilmesinin küresel gıda güvenliği ve iklim uyumu açısından zorunlu bir strateji olduğunu savundu. Bakan, iklim finansmanı mekanizmalarının kadınları gözetecek biçimde yeniden düzenlenmesi çağrısında bulundu.

Yumaklı, Antalya’da Türkiye ev sahipliğinde düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamındaki “Yüksek Düzeyli Kadın Çiftçiler Diyaloğu” programının açılışında konuştu. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 2026’yı “Uluslararası Kadın Çiftçiler Yılı” ilan ettiğini hatırlatan Bakan, bu etkinliğin küresel iklim eyleminin kritik bir döneminde önemine dikkat çekti.

Kadın üreticiler kırılganlığın merkezinde

Tarım sektörünün hem gıda güvenliğini sağlamak hem de iklim krizleriyle mücadele etmek zorunda olduğunu belirten Yumaklı, bu denklemin merkezinde kadın üreticilerin bulunduğunu ifade etti. Kuraklık, aşırı hava olayları ve su stresinden en çok etkilenen gruplar arasında kadın çiftçilerin yer aldığını söyledi.

Aşırı iklim olaylarının kadınların toprağa, finansmana, erken uyarı sistemlerine, tarımsal yayım hizmetlerine ve dijital teknolojilere erişimindeki kısıtlamaları daha da belirginleştirdiğini belirten Yumaklı, şu değerlendirmede bulundu: “Tarımsal verimlilik ve istihdamdaki kadın-erkek dengesindeki açığın kapatılması, küresel Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’yı yaklaşık yüzde 1 artırma ve 45 milyon insanı gıda güvencesine kavuşturma potansiyeline sahiptir.” Bakan, kadın çiftçilerin güçlendirilmesinin bir tercih değil, zorunlu bir strateji olduğunu vurguladı.

İklim finansmanı kadınlara ulaşamıyor

Küçük ölçekli kadın çiftçilere ulaşan iklim finansmanının sınırlı kaldığını ve nitelikli biçimde izlenemediğini kaydeden Yumaklı, cinsiyete göre ayrıştırılmış veri eksikliğinin politikaların etkinliğini zayıflattığını söyledi. Türkiye’nin stratejik ortağı Birleşmiş Milletler Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu (IFAD) ile birlikte bu konuda veriye dayalı bir adım attıklarını bildirdi.

Programda lansmanı yapılan IFAD’ın “Finanse Edilmeyen Yarı” başlıklı teknik raporunun, iklim finansmanının kadın çiftçilere ulaşımına dair küresel düzeyde cinsiyete göre ayrıştırılmış ilk sağlam referans çizgisini ortaya koyduğu belirtildi.

Politika çağrısı

Yumaklı, Türkiye’nin Ulusal Uyum Eylem Planı ve tarımsal destek politikaları çerçevesinde kadın üreticilerin kurumsal kapsayıcılığını artırmayı öncelik olarak belirlediğini açıkladı. Kadın kooperatiflerinin desteklenmesi, tarımsal risk sigortası mekanizmalarının geliştirilmesi, dijital tarım araçlarının yaygınlaştırılması ve kadın odaklı finansman araçlarının oluşturulması hedefleri arasında yer alıyor. Bakan, karma finansman ve uyum tahvilleri gibi yenilikçi araçların da bu amaçla kullanılabileceğini belirtti.

Tüm paydaşlara seslenen Yumaklı, “İklim finansmanı mekanizmalarını kadını güçlendirmeye duyarlı hale getirelim” dedi. Veriye dayalı izleme sistemlerinin kurulması ve hesap verilebilirliğin artırılması gerektiğini ifade eden Bakan, kadın çiftçilerin iklime dirençli tarımsal gıda sistemlerindeki rolünün kurumsal olarak güçlendirilmesi çağrısında bulundu.